Kuruluş
Aksaray Üniversitesi Güzelyurt Meslek Yüksekokulu, Otel, Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümü bünyesinde 2008 yılında kurulmuştur.
Program Olanakları
Programımızda 7 adet öğretim elemanı bulunmaktadır. Programın kendine ait 1 adet Uygulama mutfağı, 2 Adet teori sınıfı ve 2 adet Projeksiyon ve Bilgisayar destekli dersliği bulunmaktadır.
Programın Amacı
Aşçılık Programının temel amacı; yiyecek ve içecek sektörünün ihtiyaç duyduğu, mesleki bilgi ve becerilere sahip, gıda güvenliği ve hijyen kurallarını benimsemiş, yaratıcı, yenilikçi ve uygulama becerisi gelişmiş nitelikli aşçılar yetiştirmektir.
Program kapsamında öğrencilerin temel mutfak tekniklerinden ileri düzey pişirme yöntemlerine, Türk ve dünya mutfaklarından yöresel mutfak kültürüne, pastacılıktan menü planlamaya kadar farklı alanlarda bilgi ve beceri kazanmaları amaçlanmaktadır. Bunun yanında öğrencilerin mutfak organizasyonu, ekip çalışması, maliyet kontrolü, zaman yönetimi, sunum ve servis süreçleri konusunda yetkinlik kazanmaları hedeflenmektedir.
Programın Hedefi
Programın hedefi; öğrencileri gastronomi ve yiyecek-içecek sektörünün değişen ihtiyaçlarına cevap verebilecek bilgi, beceri ve yetkinliklerle donatmaktır. Bu doğrultuda öğrencilerin;
- Temel ve ileri mutfak tekniklerini uygulayabilmeleri,
- Türk ve dünya mutfaklarını tanımaları,
- Yöresel ürünleri ve geleneksel mutfak kültürünü tanımaları,
- Gıda güvenliği, hijyen ve sanitasyon kurallarını uygulayabilmeleri,
- Menü planlama ve standart reçete hazırlayabilmeleri,
- Mutfak ekipmanlarını etkin ve güvenli kullanabilmeleri,
- Yiyeceklerin estetik ve nitelikli biçimde sunumunu gerçekleştirebilmeleri,
- Maliyet ve porsiyon kontrolü yapabilmeleri,
- Ekip çalışması ve iletişim becerilerini geliştirmeleri,
- Sektördeki yenilikleri takip edebilmeleri hedeflenmektedir.
Programın Misyonu
Aşçılık Programının misyonu; mesleki etik değerlere bağlı, gıda güvenliği ve hijyen konusunda bilinçli, yaratıcı, yenilikçi ve uygulama becerisi yüksek aşçılar yetiştirmek; öğrencilerin gastronomi alanındaki bilgi ve becerilerini bölgesel ve ulusal turizm sektörünün ihtiyaçları doğrultusunda geliştirmektir.
Program ayrıca Aksaray ve Güzelyurt başta olmak üzere Anadolu'nun zengin gastronomik mirasının tanınmasına, korunmasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Programın Vizyonu
Aşçılık Programının vizyonu; uygulamalı eğitim anlayışı, nitelikli akademik kadrosu, sektör iş birlikleri ve bölgesel gastronomik değerleri eğitim süreçlerine yansıtan yapısıyla tercih edilen ve örnek gösterilen bir Aşçılık Programı olmaktır. Bu doğrultuda programın; öğrencilerinin mesleki yeterliliklerinin yanı sıra yaratıcılık, girişimcilik, sürdürülebilirlik ve kültürel farkındalıklarını geliştiren bir eğitim ortamı oluşturması hedeflenmektedir.
Programa Kabul Şartları
Aşçılık Programına öğrenci kabulü, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından gerçekleştirilen merkezi yerleştirme sistemi üzerinden yapılmaktadır.
Programa, ortaöğretim kurumlarının ilgili alanlarından veya diğer alanlardan mezun olan ve ÖSYM tarafından belirlenen ilgili puan türü ve yerleştirme koşullarını sağlayan öğrenciler kabul edilmektedir.
Programa kayıt yaptırmaya hak kazanan öğrencilerin kayıt işlemleri, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve ÖSYM tarafından belirlenen mevzuat ve Aksaray Üniversitesi'nin ilgili yönetmelik ve yönergeleri doğrultusunda gerçekleştirilmektedir.
Önceki Öğrenmenin Tanınması
Programa geçiş ve kurumlararası kredi transferi yapılması gibi hususlarda “Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uygulanır.
Bknz: https://ogris.aksaray.edu.tr/dosya/acb9c81a-49ff-453a-91f8-64654590d6c8.pdf
Eğitim İçeriği
Aşçılık Programında eğitim, teorik derslerin yanı sıra yoğun uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Öğrencilerin mesleki yeterliliklerini geliştirmeye yönelik eğitim içeriğinde temel olarak;
- Temel Mutfak Teknikleri
- Pişirme Yöntemleri
- Türk Mutfağı
- Dünya Mutfakları
- Yöresel Mutfaklar
- Pastacılık ve Temel Hamur Teknikleri
- Gıda Güvenliği ve Hijyen
- Menü Planlama
- Mutfak Yönetimi
- Yiyecek ve İçecek Maliyet Kontrolü
- Gastronomi Tarihi
- Yiyeceklerin Sunumu ve Süslenmesi
- Beslenme İlkeleri
- Mesleki İngilizce
- İş Sağlığı ve Güvenliği gibi alanlara yönelik ders ve uygulamalar yer almaktadır.
Eğitim sürecinde öğrencilerin yalnızca yemek üretme becerilerinin değil; planlama, organizasyon, maliyet kontrolü, yaratıcılık, sunum, iletişim ve ekip çalışması gibi mesleki yetkinliklerinin de geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Uygulama ve Staj Olanakları
Aşçılık Programında teorik bilgilerin uygulamaya aktarılması temel eğitim yaklaşımlarından biridir. Öğrenciler, ders kapsamında gerçekleştirilen mutfak uygulamalarının yanı sıra teknik geziler, sektör buluşmaları, gastronomi etkinlikleri ve uygulamalı çalışmalar aracılığıyla mesleki deneyim kazanabilmektedir.
Güzelyurt'un turizm potansiyeli ve Kapadokya bölgesine yakınlığı, öğrencilerin konaklama işletmeleri, restoranlar, yiyecek-içecek işletmeleri ve gastronomi alanındaki farklı işletmeleri tanımaları açısından önemli fırsatlar sunmaktadır.
Programımızda eğitim öğretim süresince 40 gün zorunlu staj uygulaması bulunmaktadır. Staj uygulamaları aracılığıyla öğrencilerin gerçek sektör ortamında çalışma deneyimi kazanmaları; iş disiplini, ekip çalışması, zaman yönetimi, müşteri odaklılık ve mesleki sorumluluk becerilerini geliştirmeleri amaçlanmaktadır.
Mezuniyet Koşulları ve Unvan
Aşçılık Programı bilgi paketinde yer alan dersleri alan öğrenciler mezun olmaktadırlar. Aşçılık Programı’ndan ön lisans derecesi elde edebilmek için öğrencilerin programda alması gereken zorunlu ve seçimlik derslerin (toplam 120 AKTS karşılığı) tümünü başarıyla tamamlamak ve genel ağırlıklı not ortalamasının 4.00 üzerinden en az 2.00 olması gerekir. Mezun olabilmek için ayrıca 40 günlük staj yapma şartı da mevcuttur. 2 yıllık eğitim planında yer alan bütün dersleri başarıyla tamamlayan en az 120 AKTS' ye sahip öğrencilere Aşçılık Programı Ön lisans diploması verilmektedir. Aşçılık Programı mezunlarına ''Aşçı'' unvanı verilir.
Sınavlar, Ölçme ve Değerlendirme
Her öğrencinin dönem başında derslere kayıt yaptırması ve dönem sonu sınavına girebilmesi için ise derslerin en az %70`ine, uygulamaların en az %80`ine devam etmiş olması gereklidir. Öğrenciler her ders için en az 1 ara sınav ve yarıyıl sonu sınavına tabi tutulurlar. Başarı notuna, ara sınav (ara sınav notu olarak ödev, laboratuvar sınavı, quiz vb. gibi ölçme araçlarından elde edilen puanlar da değerlendirmeye alınabilir) katkısı %40, yarıyıl sonu sınavının katkısı ise % 60 şeklindedir. Tüm sınavlar 100 puan üzerinden değerlendirilir. Yarıyıl sonu sınavından en az 50 puan alma zorunluluğu vardır. Bir dersten AA, BA, BB, CB ve CC harf notlarından birini alan öğrenciler o dersi başarmış sayılırlar. DC ve DD notları şartlı başarılı notlardır. Öğrencinin DC veya DD notu aldığı bir dersten başarılı olması için genel ağırlıklı not ortalamasının en az 2.0 olması gerekir.
Mezunların Çalışma Alanları
Aşçılık Programından mezun olan öğrenciler, yiyecek-içecek ve turizm sektörünün farklı alanlarında çalışma olanağı bulabilmektedir. Mezunların başlıca çalışma alanları:
- Oteller
- Restoranlar
- Lokantalar
- Kafeler
- Yiyecek-içecek işletmeleri
- Tatil köyleri
- Konaklama işletmeleri
- Catering ve toplu yemek işletmeleri
- Pastaneler
- Fırın ve unlu mamul işletmeleri
- Gastronomi işletmeleri
- Kamu kurumlarının yiyecek-içecek birimleri
- Kruvaziyer gemileri
- Hava yolu ikram hizmetleri
- Özel yemek üretim işletmeleri olarak sıralanabilir.
Mezunlar mesleki deneyimlerini artırarak aşçı, yardımcı aşçı, bölüm şefi, mutfak sorumlusu, pastacı ve benzeri görevlerde kariyerlerini sürdürebilir; gerekli deneyim ve girişimcilik becerilerini kazanmaları halinde kendi yiyecek-içecek işletmelerini de kurabilirler.
Dikey Geçiş Olanakları
Aşçılık ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, ÖSYM tarafından gerçekleştirilen Dikey Geçiş Sınavı (DGS) aracılığıyla ilgili lisans programlarına geçiş yapabilmektedir.
Mevzuat ve ÖSYM'nin güncel DGS kılavuzunda belirlenen koşullar çerçevesinde mezunların geçiş yapabileceği lisans programları arasında başta Gastronomi ve Mutfak Sanatları olmak üzere ilgili alanlardaki lisans programları bulunmaktadır.
Dikey geçiş imkânı, öğrencilerin ön lisans düzeyinde edindikleri mesleki bilgi ve deneyimlerini lisans eğitimiyle ileri düzeye taşımalarına ve akademik/mesleki kariyerlerini geliştirmelerine olanak sağlamaktadır.
Bölgesel ve Sektörel Önemi
Aşçılık Programı, Güzelyurt ve Aksaray'ın sahip olduğu gastronomik, kültürel ve turistik değerlerin tanıtılması ve korunması açısından önemli bir işleve sahiptir. Güzelyurt'un tarihi dokusu, geleneksel mutfak kültürü ve Kapadokya turizm destinasyonu içerisindeki konumu, öğrencilerin eğitimlerini bölgenin gerçek turizm ortamıyla ilişkilendirmelerine olanak sağlamaktadır.
Program; yöresel yemeklerin araştırılması, geleneksel üretim yöntemlerinin belgelenmesi, yerel ürünlerin gastronomik değere dönüştürülmesi ve bölgesel mutfak kültürünün tanıtılması gibi çalışmalarla yerel kalkınma ve sürdürülebilir gastronomi yaklaşımına katkı sunabilecek bir potansiyele sahiptir.
Sektör açısından ise nitelikli aşçı ihtiyacının karşılanmasına, hizmet kalitesinin yükseltilmesine ve turizm işletmelerinin ihtiyaç duyduğu mesleki becerilere sahip insan kaynağının yetiştirilmesine katkı sağlamaktadır.
